Bestekschrijver

Met specialistisch personeel, waaronder Bestekschrijvers, ondersteunt ViS Detachering haar opdrachtgevers op het gebied van de inrichting, het ontwerp en de realisatie van de openbare ruimte. We zijn daarin vertegenwoordigd bij zowel opdrachtgevende organisaties waaronder overheidsinstellingen, ontwikkelaars en particuliere investeerders, als aan de kant van opdrachtnemende organisaties waaronder ingenieursbureaus, adviesbureaus, aannemers, onderaannemers en leveranciers.

Om de verwachtingen tussen opdrachtgevende en opdrachtnemende partijen te borgen worden afspraken goed vastgelegd in contracten en bestekken. ViS Detachering detacheert medewerkers die hierin gespecialiseerd zijn. Zij werken in functies als:

  • Contractschrijver
  • Bestekschrijver / Werkvoorbereider
  • Contractadviseur / Adviseur Contracten
  • Contractspecialist
  • (Assistent) Projectleider

Contractvormen in de civiele techniek

In de sector van de civiele techniek, grond-, weg- en waterbouw (GWW) en cultuurtechniek worden verschillende soorten contractvormen toegepast. Een contract is een juridisch document waarin wordt vastgelegd wat de afspraken zijn tussen de deelnemende partijen. Er wordt over het algemeen onderscheid gemaakt tussen traditionele als moderne / innovatieve contracten. De mate van vrijheid, die een opdrachtgever wil over de te maken afspraken met opdrachtnemer(s), bepaald in feite wat de meest geschikte contractvorm is per situatie. Iedere contractvorm kent zijn eigen administratieve voorwaarden. De belangrijkste hierbij zijn de UAV en UAV-GC 2005. Een Contract- of Bestekschrijver beschikt ruimschoots over kennis van de verschillende contractvormen en kan een opdrachtgever hierin adviseren.

Traditionele contracten

RAW-contracten

De RAW (Rationalisatie en Automatisering Grond-, Water- en Wegenbouw)-systematiek is een gestandaardiseerde vorm van omschrijven van uit te voeren werkzaamheden. Het CROW (kennisplatform grond-, weg- en waterbouw) actualiseert en beheert deze systematiek of standaard.

Overeenkomst Met Open Posten (OMOP)

Bij een OMOP (op basis van RAW) is vooraf niet bekend (exact) welke en hoeveel werkzaamheden gerealiseerd dienen te worden. Met fictieve hoeveelheden wordt een theoretische som bepaald waarop de opdracht wordt gegund. De contractprijs staat dus niet vast en wordt op basis van daadwerkelijke afname van werkzaamheden door de opdrachtgever achteraf verrekend op basis van eenheidsprijzen. Deze contractvorm wordt veelal toegepast bij onderhoudswerkzaamheden.

Bouwteam

Bij een bouwteam-overeenkomst is het uitgangspunt dat er meer wordt samengewerkt tussen de verschillende partijen. De opdrachtgever en opdrachtnemer maken hier onderdeel van uit, maar ook andere betrokkenen zoals specialistische bedrijven en adviseurs. Samen wordt een zo goed mogelijk ontwerp bepaald met als doel om optimale afstemming tussen de diverse disciplines te hebben. Dit kan leiden tot een goede kwaliteit, prijs en planning. De aanbestedende dienst besteedt het ‘ontwerpen/adviseren in een bouwteam’ (een dienst) én de uitvoering van het werk aan.

Moderne / innovatieve contracten

Design, Build, Finance, Maintain & Operate (DBFM(O))

Een DBFM-contract is een geïntegreerde contractvorm, waarbij de opdrachtnemer niet alleen verantwoordelijk is voor het ontwerp en de bouw, aanleg (realisatie) van het project, maar ook voor de financiering en het onderhoud voor een afgesproken periode. Soms is er ook nog sprake van exploitatie (DBFMO) na de oplevering. Voor deze contractvorm zijn rijksbrede modelovereenkomsten opgesteld.

Het doel van deze contractvorm is dat risico’s en verantwoordelijkheden worden belegd bij de partij die deze het beste kan beheersen en dragen. Deze vorm wordt toegepast om een financiële prikkel mee te geven aan de markt en innovatie te stimuleren. De betaling aan de opdrachtnemer gebeurt periodiek na de bouw, op basis van geleverde diensten. Ook worden boeteclausules toegepast bij het niet nakomen van afgesproken diensten. Deze contractvorm is meestal pas interessant als projecten een behoorlijke omvang hebben en dus grote risico’s met zich meebrengen.

Design, Build & Maintain (DBM)

Een DBM-contract is een geïntegreerde contractvorm waarbij zowel het ontwerp, de bouw en het onderhoud door één opdrachtnemer worden uitgevoerd. Door het onderhoud niet apart na de aanleg, bouw aan te besteden (in een onderhoudscontract) wordt voorkomen dat slechte aanleg tot extra onderhoudskosten leidt. Deze vorm werkt in de hand dat er goed wordt nagedacht over de levensduur van de infrastructuur. Het streven naar meer duurzaamheid en lagere ‘levencycluskosten’ is hierbij een groot voordeel.

Design and Construct contracten (D&C)

Dit is de meest toegepaste vorm van geïntegreerde contractvormen. Bij D&C is de opdrachtnemer verantwoordelijk voor het ontwerp van infrastructuur en de uitvoering. De opdrachtgever stelt een functioneel gespecificeerde uitvraag op en de opdrachtnemer krijgt de ruimte om zelf tot een optimaal ontwerp en realisatie te komen waarbij innovaties kunnen worden toegepast. Het doel van deze contractvorm is om de deskundigheid van partijengoed te benutten. De uitvoeringsrisico’s worden daarbij wel bij de aannemer neergelegd. Het risico van het onderhoud ligt hier echter wel weer bij de opdrachtgever.

Het standaard Design & Construct contract is gebaseerd op de UAV-GC (Uniforme Administratieve Voorwaarden voor Geïntegreerde Contracten) 2005. Het aanbestedingsdossier bestaat uit een aantal modeldocumenten: model Basisovereenkomst, vraagspecificatie eisen, vraagspecificatie proces, annexen bij de vraagspecificatie, aanmeldings- en selectiedocument, inschrijvings- en beoordelingsdocument.

Engineering & Construct

Deze contractvorm lijkt veel op die van D&C, maar het ontwerp beperkt zich tot de engineering. Hierbij wordt dus het voorlopig of schetsontwerp achterwege gelaten en alleen het (definitief) ontwerp uitgewerkt. In principe wordt dus het eindresultaat omschreven. Dit wordt vaak gebruikt voor aanlegprojecten en (variabel) onderhoudsprojecten die geen of beperkt ontwerp nodig hebben. De opdrachtgever stelt een functioneel gespecificeerde uitvraag op waarbij de functionele eisen op een laag abstractieniveau liggen omdat er doorgaans weinig ruimte voor ontwerpen over is.

Prestatiecontracten

Deze contractvorm wordt veelal bij onderhoudscontracten toegepast waarbij de opdrachtnemer zelf verantwoordelijk is voor het onderhoud om dit op een bepaald niveau te houden. De prestaties moeten wel goed meetbaar zijn, en dus duidelijk omschreven. Ook zogenaamde beeldbestekken zijn prestatiecontracten: hierbij wordt een duidelijk beeld van de openbare ruimte nagestreefd. Dit wordt vaak in het groen toepast bij onkruidbestrijding, veeg- en maaibestekken. De beoordeling van de prestatie van een opdrachtnemer is daarbij een continu proces.

Hybride contractvorm

Bij deze contractvorm kan de opdrachtgever naar wens enkele onderdelen zelf gedetailleerd uitwerken en vastleggen in een contract, maar ook deels vrijheid geven aan de opdrachtnemer bij de overige onderdelen.

Dit is in de praktijk vaak een RAW-bestek met een aantal functionele eisen waarbij het onder de bepalingen van UAV-GC in de markt wordt gezet. Slechts een deel van de kennis en ervaring van de markt wordt hierin benut en het moet goed duidelijk zijn waar de verantwoordelijkheden liggen.

Best Value Procurement (BVP)

BVP is een innovatieve inkoopmethodiek die uitgaat van het inkopen en realiseren van de hoogste waarde voor de laagste prijs (best value). BVP biedt opdrachtgevers een hoge(re) voorspelbaarheid van het einddoel, uitgedrukt in kosten, tijd en kwaliteit met een minimum aan inspanning en controle van de opdrachtgever. BVP biedt voor opdrachtnemers optimale kansen om hun expertise te laten zien.

Build, Operate & Transfer (BOT)

BOT is een contractvorm waarbij een particulier project financiering (investering) ontvangt van de overheidssector om tot een ontwerp te komen, de bouw te realiseren en te exploiteren, faciliteren. Hiermee kan de opdrachtnemer zijn investeringskosten en onderhoudskosten weer terugverdienen. Deze vorm heeft duidelijk een lange termijn karakter.

Turnkey

Een overeenkomst op basis van Turnkey wordt meestal bij bouwkundige projecten toegepast. Het houdt in dat de opdrachtgever de complete bouw van een woning of een utiliteitsgebouw overdraagt aan de opdrachtnemer. De opdrachtgever krijgt pas na afronding van het bouwproject de sleutel, vandaar ook de term ‘turn key’ (’sleutel klaar’). In het bestek is vaak een omschrijving en uitgebreide opsomming van eisen gegeven waaraan het gebouw en de belangrijkste onderdelen moeten voldoen.

Publiek Private Samenwerking (PPS)

Een PPS is een contractmethodiek die verschillende vormen kent. Meestal wordt ervoor gekozen dat de overheid en de opdrachtnemer samen een project realiseren op basis van een heldere taak- en risicoverdeling. Hierbij behouden beide partijen hun eigen identiteit en verantwoordelijkheid. Deze vorm stimuleert de kwaliteit van het eindproduct bij een gelijkblijvend prijsniveau. Meestal wordt ervoor gekozen om meerdere bouwfasen hierin uit te vragen, oftewel integraal bouwen.

General Contractor (GC)

Deze contractvorm houdt in dat een algemeen (hoofd) aannemer verantwoordelijk is voor het leveren van alle materialen, arbeid, materieel en diensten die nodig zijn voor de projectrealisatie. Deze hoofdaannemer huurt vaak gespecialiseerde onderaannemers in om de bouwwerkzaamheden geheel of gedeeltelijk uit te voeren. Bij het gebruik van onderaannemers is de algemene (hoofd)aannemer verantwoordelijk voor de kwaliteit van al het werk dat door alle aannemers wordt uitgevoerd. Dit is een veel voorkomende vorm.

Functie-eisen Bestekschrijver

Een Bestekschrijver dient een afgeronde MBO, MTS- of HBO, HTS-opleiding te hebben in de richting Civiele Techniek; grond-, weg- en waterbouw (GWW), Infratechniek, groen of cultuurtechniek. Of eventueel een andere opleiding, aangevuld met HBO Technische Bedrijfskunde of vakgerichte cursussen.

Hij of zij beschikt over inhoudelijke en technische kennis van het vakgebied, eventueel vanuit de realisatiefase, waarbij maakbaarheid, haalbaarheid en technische uitvoerbaarheid worden meegenomen in de contractvormingsfase. Het is noodzakelijk om over kennis te beschikken van de relevante wet-en regelgeving en aanbestedingsrichtlijnen (ARW). Bij voorkeur is een Bestekschrijver bekend met de verschillende contractvormen (zoals hierboven beschreven), waardoor de afweging gemaakt kan worden welk type contract het beste aansluit bij de werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd.

Softwarekennis

Bij de uitvoering van deze functies worden verschillende softwarepakketten gebruikt, die continu in ontwikkeling zijn. Voorbeelden van toegepaste software zijn:

  • Bakker en Spees
  • KPD
  • GWW Bestek