Duurzaamheid en Energietransitie

ViS Detachering ondersteunt opdrachtgevers op het gebied van Duurzaamheid en Energietransitie bij vraagstukken met betrekking tot het vastgoed, de bouw en de inrichting van de openbare ruimte. We zijn daarin vertegenwoordigd bij zowel opdrachtgevende organisaties zoals provincies, Rijkswaterstaat, gemeenten en waterschappen als bij opdrachtnemende organisaties, waaronder adviesbureaus, ingenieursbureaus, aannemers, onderaannemers en leveranciers.

Wat houdt Duurzaamheid en Energietransitie in?

Nederland heeft als doelstelling om in 2050 de energievoorziening (vrijwel) helemaal CO2-neutraal en duurzaam te maken. Deze overgang naar duurzame energievoorziening is essentieel om klimaatverandering tegen te gaan. Tevens zijn er in Nederland steeds minder fossiele brandstoffen beschikbaar.

Onder Duurzaamheid en Energietransitie kan een breed vakgebied geschaard worden. We zullen ons hier dan ook beperken tot de invloed van de energietransitie en duurzaamheid op de specialistische vakgebieden van ViS: Bouwkunde en Civiele Techniek. Hier kunnen we de volgende specialistische onderdelen onderscheiden:

  • Duurzame energie
  • Klimaatadaptatie.
  • Biodiversiteit vergroten.
  • Milieukwaliteit verbeteren.
  • Watersysteem klimaatproof maken.
  • Afvalstromen verminderen.

Duurzame energie

Onze bouwkundigen en civiele techneuten krijgen veelal de vraag om te adviseren over de vervanging van vervuilende energiebronnen voor duurzame energiebronnen, die geen of weinig CO2 uitstoten. Onder deze duurzame energiebronnen vallen onder andere zonne- en windenergie, aard- en bodemwarmte, waterkracht en kernenergie. Niet alleen het vervangen van energiebronnen, maar ook het verminderen van energiegebruik staat in veel projecten steeds centraler. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld verbeteren van de isolatie, verlichting vervangen door led-verlichting en hergebruik van warmte binnen vastgoed. Het heeft een positief effect op klimaat en milieu, bespaard materialen en verminderd (op de lange termijn) de kosten.

Organisaties kunnen de overstap naar schonere energiebronnen en het terugdringen van het energieverbruik verwerken in een Energietransitieplan. In dit plan staat stap voor stap beschreven hoe de organisatie in 2050 CO2 -neutraal kan zijn. Aan de hand van dit Energietransitieplan wordt de overgang geïmplementeerd.

Klimaatadaptatie

Het klimaat veranderd en als samenleving proberen we ons hierop aan te passen (adaptatie). Dit gebeurt op twee verschillende wijzen: de samenleving past zich enerzijds aan om de klimaatverandering te verminderen en anderzijds probeert de samenleving zich aan te passen en daarmee ‘gebruik’ te maken van de verandering van het klimaat. Kenmerken van de klimaatverandering zijn bijvoorbeeld: hittestress door het ‘stedelijke hitte-eiland effect’, droogte, wateroverlast (door pieken in neerslag) en overstromingen (door aanhoudende neerslag). Voor medewerkers die werken aan de openbare ruimte betekent dit dat zij te maken krijgen met:

  • Het anders inrichten van gebieden en de openbare ruimte.
  • De aanleg van meer groen: bomen, maar ook groene daken etc.
  • Plaatsmaken voor meer water binnen een gebied.
  • Het hemelwater scheiden van afvalwater (of opvangen en beter hergebruiken).
  • Het aanpassen van het kustbeheer.
  • Minder verharde oppervlakte binnen een bepaald gebied.

Het vergroten van de biodiversiteit

Met biodiversiteit worden alle soorten planten en dieren mee bedoeld. In Nederland heeft de biodiversiteit met name betrekking op vogels en insecten. Een grote diversiteit draagt bijvoorbeeld bij aan schoon water en een constant klimaat. Biodiversiteit en klimaatadaptatie zijn met elkaar verbonden. Tijdens het toepassen van klimaatadaptatie worden de volgende opties toegepast ten behoeve van het vergroten van de biodiversiteit:

  • Het beplanten van rotondes.
  • Het beplanten van de oppervlakte onder trambanen.
  • Het schuin laten aflopen van oevers en deze beplanten.
  • Het aanleggen van een rivierdal en hier omheen beplanting aanbrengen.
  • Het gebruik maken van groene daken en gevels.
  • Minder gebruik maken van verharde oppervlakte.

Het verbeteren van de milieukwaliteit

Bodem, grondwater, lucht en geluid zijn de aspecten die de milieukwaliteit bepalen. De kwaliteit van deze aspecten heeft gevolgen voor de woon- en leefomgeving, voor welzijn en de gezondheid van mensen en voor de natuur en het klimaat. Om de kwaliteit van deze aspecten te waarborgen heeft het Rijk de omgevingswaarden vastgelegd in de Omgevingswet. ViS-professionals kunnen in aanraking komen met de verschillende aspecten in aanraking, zoals:

Bodem: Denk hierbij aan het verminderen van PFAS of andere soorten verontreiniging, door middel van bodemsanering. Maar ook het tegengaan van bodemdaling (wat meer uitstoot van CO2 oplevert). Hier is op dit moment weinig kennis over, maar vormt een belangrijk probleem.

Grondwater: Dit kan verontreinigd zijn of teveel in standen variëren. Door middel van filteren kan dit aangepast worden, en met behulp van gemalen of bronbemaling kun waterstanden beïnvloed worden.

Lucht: Hiervan heeft CO2 uiteraard een bekend voorbeeld, maar ook stikstof en roetdeeltjes zijn van grote invloed.

Geluid: De gebouwde omgeving wordt beïnvloed door geluidsoverlast van bijvoorbeeld verkeer, openbaar vervoer en luchtvaart. Deze ‘vervuiling’ kan bij de bron aangepast worden (geluidschermen), maar ook bij de ontvanger (geluidsisolatie van woningen).

Naast dat medewerkers van ViS Detachering betrokken zijn bij de Omgevingswet, houden wij ons eveneens bezig met de verschillende aspecten, bijvoorbeeld met het Meer Jaren Programma Lucht en Geluid. Ook valt te denken aan medewerkers die de inrichting van gebieden ontwerpen, maar ook de medewerkers die de groene buitenruimte verzorgen.

Het watersysteem klimaatproof maken

Ook dit onderwerp is nauw verbonden met klimaatadaptatie. Zoals eerder genoemd verandert het klimaat, maar kan ons watersysteem dit wel aan? Hoe reageert het systeem op bijvoorbeeld extreme neerslag of extreme droogte? Het antwoord op deze vraag is afhankelijk van hoe veerkrachtig een watersysteem is, hierbij kun je denken aan:

  • Het verstevigen (of ophogen) van waterkeringen, dijken (in verband met veel neerslag) en het irrigeren hiervan (vanwege lange droogte).
  • De dimensionering van onze rioolstelsels aanpassen aan de nieuwe neerslag-intensteit, meer berging creëren en het (beter) scheiden van het systeem.
  • Door verstedelijking is er minder beplanting en kan het overtollig water minder snel weg.
  • Het verbeteren van ons watersysteem door het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en het Deltaprogramma.

Het verminderen van afvalstromen

Naast financiële voordelen, heeft het verminderen van afvalstromen ook voordelen voor het milieu en klimaat. Door afvalstromen te beperken, bespaar je grondstoffen en energie. In ons vakgebied kunnen wij een bedrage leveren aan het verminderen van de afvalstromen door:

  • Het scheiden van afval (ook van rioleringsstelsels).
  • Het recyclen van materialen (Cradle to Cradle).
  • Het hergebruik van materialen (circulair bouwen).

In welke functies kom je vooral in aanraking met Duurzaamheid en Energietransitie?

In de onderstaande functies kom je voornamelijk in aanraking met Duurzaamheid en Energietransitie, dit kan zowel op het gebied van Civiele Techniek, Cultuurtechniek, Bouwkunde en Openbare Ruimte:

  • Beleidsmedewerker.
  • Adviseur.
  • Architect.
  • Beheerder.
  • Inkoper.
  • Leidinggevende functies.
  • (Landschaps-)Ontwerper.
  • Projectleider.
  • Projectontwikkelaar / Ontwikkelingsmanager.
  • Toezichthouder.
  • Directievoerder.

Bij welke opdrachtgevers wordt gewerkt aan Duurzaamheid en Energietransitie?

Bovengenoemde functies komen voor bij opdrachtgevende partijen, zoals:

  • Gemeenten.
  • Provincies.
  • Waterschappen.
  • Hoogheemraadschappen.
  • Rijkswaterstaat (RWS).
  • Nutsbedrijven.

Daarnaast vinden we de functies bij opdrachtnemende partijen, zoals:

  • Ingenieursbureaus.
  • Adviesbureaus.
  • Stedenbouwkundige bureaus.
  • Aannemers.
  • Toeleveranciers.

Welke opleidingen kun je volgen om functies binnen dit specialistische vakgebied te vervullen?

HBO- of WO- opleiding Bouwkunde.
HBO- of WO-opleiding Civiele Techniek.
HBO- of WO-opleiding Milieukunde.
HBO-opleiding Commerciële Economie.
HBO-opleiding Ruimtelijke Ontwikkeling.
HBO- of WO-opleiding Cultuurtechniek, Bosbouw of Landaanwinning.
HBO- of WO-opleiding Hydrologie of Watermanagement.