BIM

BIM staat voor Building Information Model (of Bouw Informatie Model). Het is een methode om een gebouw driedimensionaal te ontwerpen, en tegelijkertijd alle gebouwelementen unieke kenmerken te geven. Later in het bouwproces kunnen deze kenmerken gebruikt worden voor de voorbereiding van de bouw, tijdens de uitvoering, maar ook in de gebruiksfase van het gebouw. Het is dus niet alleen ontwerpmethode, maar in het algemeen een methode om alle gebouwinformatie (hoeveelheden, fabrikant, afmetingen, planning, bouwfasering) in een integraal toegankelijk model te krijgen.

BIM is de ‘nieuwe’ methode om een gebouw te ontwerpen en beheren. Deze methode is ook geschikt voor bestaande gebouwen. En met de 3D ontwerpmethodiek zijn er bovendien schitterende visualisaties te maken!

Het werken met een Bouw Informatie Model is voor vrijwel alle partijen binnen de bouw een grote meerwaarde.

Voordelen voor de opdrachtgever
Lagere bouwkosten: doordat ontwerpers en aannemers efficiënter kunnen werken met deze systematiek, worden voorbereidingskosten en faalkosten beperkt.
Efficiënter beheer: eenmaal in gebruik kunt het model worden gebruikt om het onderhoud te monitoren en op een efficiënte manier een onderhoudsplan te maken. Ook bedrijven die worden inschakelt voor het onderhoud kunnen efficiënter werken doordat alle informatie van het gebouw beschikbaar is.

Voordelen voor de ontwerper / architect
Efficiënter ontwerpen: Door de intelligente software kunnen er snel logische stappen gemaakt worden. Wijzigingen worden consequent doorgevoerd, en de constructeur en installatieadviseur kunnen 1 op 1 mee ontwerpen.
Beter visualiseren: Het ontwerp kan meteen door de opdrachtgevers bekeken worden in een levensechte 3D visualisatie of film.
Het ontwerp kan beter worden uitgelegd: Ondersteund door BIM kan elk detail en elke aansluiting gezien worden, alsof het al gebouwd is!

Voordelen voor de bouwer
Als toppunt van efficiency gaat het BIM model voor de bouwer werken: Hoeveelheden, bestellijsten, afwerkstaten, sluitplannen, enzovoort: alles kan in 1 model. Op deze manier kunnen onder andere de kantoorkosten flink gedrukt worden en met het model wordt voor alle betrokken partijen de gewenste informatie direct beschikbaar.

Wat doet een BIM-er en welke rol levert mij dit op?

Binnen het werkgebied zijn er een aantal verschillen functies waarbij het BIM een prominente rol speelt.

BIM Modelleur

De BIM Modelleur is binnen het proces een specialist in het bouwen en uitbreiden van het gebouwmodel. Hij levert de elementaire informatie voor de andere betrokken disciplines en maakt gebruik van BIM-softwaretools. In deze functie maak je 3D-visualisaties, voeg je bouwdelen aan de bouwdeel-bibliotheek toe en je koppelt objectgegevens. In de ontwerpfase opereer je als een specialist die volgens duidelijke protocollen werkt. De werkwijze is verankerd in het BIM-model.

Rol in de organisatie

Meestal wordt de rol van Modelleur ingevuld door een ontwerper, planvoorbereider of (3D- CAD-)tekenaar. In deze rol kun je zowel een interne partij als een externe partij zijn, die onderdeel uitmaakt van de keten. Als BIM Modelleur leg je verantwoording af aan de BIM Coördinator en/of BIM Regisseur. Je stemt zorgvuldig af met externe partijen zoals de architect, adviseurs, aannemer en toeleveranciers.

BIM Regisseur

Een BIM Regisseur is de procesmanager van het project. Het is een regievoerende rol en je bent verantwoordelijk voor het stellen van doelen, eisen en randvoorwaarden. Tevens houd je je bezig met het voorbereiden van de BIM-aspecten in contracten en de werkafspraken met de verschillende samenwerkende partijen in het bouwproces (opstellen BIM-protocol, respectievelijk BIM-uitvoeringsplan). In deze functie stuur je en bewaak je de voortgang van het proces en draag je bij aan het leer- en veranderingsproces in de organisatie en de bouwketen. Je opereert op strategisch en tactisch niveau en brengt als teamspeler partijen bij elkaar.

Rol in de organisatie
Meestal wordt de rol van Regisseur vervuld door een functionaris op het niveau van projectleider die verantwoording aflegt aan de bedrijfsleider of directie met de BIM-portefeuille (BIM Manager).

BIM Coördinator

Je bent de Coördinator die verantwoordelijk is voor het systeemtechnisch coördineren van het BIM specifieke aspect van het bouwproces. Je bent de technische spil op gebied van het koppelen van gebouwmodellen, de aspectmodellen en andere programma’s. Je hebt als taak het inrichten en toetsen van gebouwmodellen (model checking & clash control) en het genereren van informatie voor de productie. Je opereert als een systeembouwer en verankeraar van het proces en organiseert als mede teamspeler de samenwerking tussen de verschillende partijen.

Rol in de organisatie
Meestal wordt de rol van Coördinator vervuld door een ervaren ontwerpleider, werkvoorbereider of projectcoördinator die verantwoording aflegt aan de Regisseur. In veel gevallen wordt de rol van BIM Coördinator gecombineerd met de rol van BIM Regisseur. In dat geval wordt direct verantwoording afgelegd aan de bedrijfsleider of directie met de BIM-portefeuille (BIM Manager).

BIM Manager

Je bent de initiator en manager van alle BIM-projecten in de organisatie. Als BIM Manager ben je verantwoordelijk voor het initiëren en opstellen van beleid en het creëren van randvoorwaarden binnen de organisatie om projecten met BIM uit te kunnen voeren. Waar nodig creëer je contacten met samenwerkende partijen en initieer je de implementatie van systemen en processen. Je zet het leer- en veranderproces in de organisatie en de bouwketen in gang en verdeelt taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden op gebied van BIM binnen de organisatie.

Rol in de organisatie
Meestal wordt de rol van BIM Manager vervuld door een Bouwtechnisch Directeur, Bedrijfsleider, Algemeen Directeur of Business Unit Manager van een bouwbedrijf. Hij heeft nauw contact met de projectleiders, BIM Regisseur of BIM Coördinator en sleutelfunctionarissen bij ketenpartners.

Functie-eisen en Competenties van een BIM-er

Aangezien de rollen gerelateerd aan het ‘BIM-en’ verschillend van aard kunnen zijn hebben deze ook ieder hun eigen functie-eisen. Kort samengevat zou je kunnen stellen:

Als Modelleur beschik je over technische en analytische competenties en ben je in staat om informatie te ordenen en te koppelen. Je bent creatief en oplossingsgericht, en tegelijkertijd kwaliteitsgericht en gedisciplineerd. Je bent op de hoogte van de meest actuele ontwikkelingen in het vakgebied en in staat om te beoordelen hoe je deze kunt vertalen naar de operationele context van de organisatie en de uitvoering van de bouwprojecten die onder BIM worden uitgevoerd. Je hebt een MBO+ of HBO werk- en denkniveau, actuele kennis op gebied van 3D-modelling, BIM en ICT en specifiek van open standaarden en objectbibliotheken.

Als Regisseur beschik je over leidinggevende en organisatorische competenties en ben je in staat om op strategisch en tactisch niveau samenwerkingsrelaties tot stand te brengen. Je bent tevens analytisch en visionair ingesteld en beschikt over goede communicatieve eigenschappen om alle partijen op effectieve manier te laten samenwerken. Je bent op de hoogte van de meest actuele ontwikkelingen in het vakgebied en in staat om te beoordelen hoe je deze kunt vertalen naar de operationele context van de organisatie en de uitvoering van de bouwprojecten die met BIM worden uitgevoerd. Je hebt een HBO/WO werk- en denkniveau, actuele kennis op gebied van Bouwprocesmanagement, BIM en ICT, open standaarden en Verandermanagement.

Als Coördinator beschik je over technische, analytische en organisatorische competenties en ben je in staat om op operationeel niveau de samenwerking met interne en externe partijen ten uitvoer te brengen. Je bent tevens analytisch ingesteld en beschikt over goede communicatieve eigenschappen om alle partijen op effectieve manier te laten samenwerken. Je bent op de hoogte van de meest actuele ontwikkelingen in het vakgebied en in staat om te beoordelen hoe je deze kunt vertalen naar de operationele context van de organisatie en de uitvoering van de bouwprojecten die met BIM worden uitgevoerd. Je hebt een HBO/WO werken denkniveau, actuele kennis en vaardigheden op het gebied van ontwerp- en/of bouwprocesmanagement, BIM en ICT en open standaarden.

Als Manager beschik je over leidinggevende, communicatieve en organisatorische competenties op strategisch niveau. Je bent een pionier en een strateeg en in staat om een leer- en veranderproces in beweging te zetten en om het bouwproces op een hoger plan te brengen door procesinnovatie en informatiemanagement te integreren. Je bent visionair ingesteld en beschikt over de bevoegdheden om veranderingen in gang te zetten. Je maakt raamwerkafspraken over communicatie en afstemming met ketenpartners voor alle fasen van het bouwproces. Je creëert randvoorwaarden en draagvlak voor de samenwerking tussen de verschillende disciplines in het bouwteam. Je hebt een HBO/WO werk- en denkniveau, actuele kennis op gebied van Bouwprocesmanagement, Strategisch management, Informatiemanagement en Verandermanagement.

Uiteraard is het binnen het vakgebied erg belangrijk om ook met de verschillende programmatuur goed overweg te kunnen. Hierbij kan gedacht worden aan:

  • Revit en- of Archicad, Arkey, Allplan, Adomi, Vectorworks.
  • Solibri of Navisworks (clash detectie in BIM modellen)
  • Tekla