Integraal projectmanagement (IPM)

Wat is Integraal Projectmanagement?

Integraal Projectmanagement (IPM) is een methodiek voor de beheersing van grote infrastructurele projecten, zoals de verbreding van een snelweg of de aanleg van een nieuwe ondergrondse verbinding. Het principe is dat elk aspect van een project een eigen eindverantwoordelijke manager heeft. Deze verschillende managers maken samen deel uit van één integraal projectteam. Dit projectteam vervangt de ‘traditionele projectmanager’ die we kennen van vroeger, die feitelijk verantwoordelijk was voor alles. In het IPM-projectteam zitten onder anderen een Projectmanager, een Technisch Manager, een Contractmanager en een Omgevingsmanager. Het IPM-model is een gestandaardiseerde methode van organisatieopbouw voor projectteams.

Het grote voordeel van IPM als standaard voor de manier waarop een organisatie een project vormgeeft, is de integraliteit waardoor projecten beter beheersbaar zijn met meer verantwoordelijken per aspect binnen het project. Daarnaast zorgt deze aanpak voor meer marktwerking aangezien de verantwoordelijkheid van keuzes meer bij opdrachtnemers komt te liggen. Risico’s als kostenoverschrijdingen worden gedragen door marktpartijen als aannemers en andere uitvoerende organisaties. De markt is ervoor verantwoordelijk dat een project bij oplevering voldoet aan alle vooraf gestelde eisen. De opdrachtgever bepaalt wat er moet gebeuren; de (verschillende) opdrachtnemer(s) vullen zelf in hoe ze het project invullen.

Rijkswaterstaat werkt standaard volgens het IPM-model sinds 2006. Ook ProRail, de Rijksgebouwendienst en verschillende waterschappen, provincies en gemeenten hebben het model omarmd. Binnen het IPM-model onderscheiden we vijf rollen:

  • Projectmanager
  • Manager Projectbeheersing
  • Technisch Manager
  • Contractmanager
  • Omgevingsmanager

Projectmanager

De Projectmanager is integraal eindverantwoordelijk voor het project. Zijn contactpersoon is de interne opdrachtgever. Dat kan de beherende partij zijn, de directe opdrachtgever binnen de ambtelijke organisatie. Maar ook zijn er projecten waarbij de verantwoordelijkheid op een hoger politiek-bestuurlijk niveau ligt. In overleg met de interne opdrachtgever formuleert de Projectmanager de opdracht. Ook stelt hij het projectteam samen en verzorgt hij de coördinatie, de sturing en de onderlinge samenwerking binnen het team.

De Projectmanager brengt de raakvlakken tussen de verschillende processen in kaart. Hij zorgt er bijvoorbeeld voor dat het contact tussen het omgevingsmanagement en het technisch management goed verloopt. Er moet een balans zijn tussen het welslagen van een project in technisch opzicht en de acceptatie van het project door bijvoorbeeld omwonenden.

Verder bewaakt de Projectmanager de kwaliteit, de financiën en de planning en zorgt hij voor de benodigde capaciteit. Tot slot is hij verantwoordelijk voor de overdracht van het projectresultaat aan de Beheerder.

Manager Projectbeheersing

De Manager Projectbeheersing is binnen het IPM-team verantwoordelijk voor alle beheersaspecten: tijd, geld, risico, informatie, documentatie en wijzigingen. De manager projectbeheersing zorgt voor een correcte afstemming met alle IPM-rolhouders en beheerst daarmee de volgende werkprocessen:

  • financieel management
  • planningsmanagement
  • risicomanagement
  • baseline- en scopemanagement
  • documentmanagement

De Manager Projectbeheersing is de verbindende factor tussen de verschillende IPM-rollen. Hij heeft een belangrijke advies- en signaleringsfunctie richting de Projectmanager.

Technisch Manager

De Technisch Manager is verantwoordelijk voor de technisch-inhoudelijke inbreng in een project: alle aspecten die te maken hebben met techniek. Afhankelijk van de contractvorm bepaalt de Technisch Manager samen met zijn team bovendien de technische scope van het project: wat valt wel en niet onder het project? Deze scope bevat (functionele) specificaties (eisen) op basis van Systems Engineering (SE) in de aanloop naar de aanbesteding van het project. Tijdens de realisatiefase levert de Technisch Manager in samenwerking met de Contractmanager de technisch-inhoudelijke component voor de systeem-, proces- en producttoetsen richting marktpartijen als onderdeel van systeemgerichte contractbeheersing (SCB).

Contractmanager

De Contractmanager is verantwoordelijk voor de inkoopstrategie van een project. De Contractmanager bepaalt de inkoopbehoefte en stelt een inkoopplan op. In het verlengde daarvan is hij verantwoordelijk voor de contractvoorbereiding, de aanbesteding en de contractbeheersing (contractbewaking). Door functioneel te specificeren koppelt hij de eisen (en randvoorwaarden) van de opdrachtgever en de omgeving waarin het project plaatsvindt aan het eindresultaat van het project. Tijdens de voorbereiding en de realisatie onderhoudt de Contractmanager bovendien de directe contacten met de opdrachtnemer(s) en onderhandelt met de verantwoordelijke personen.

Omgevingsmanager

De Omgevingsmanager is verantwoordelijk voor de acceptatie van het project bij alle (externe) stakeholders en draagt zorg voor de maatschappelijke inbedding van het project. Daarmee is de Omgevingsmanager de intermediair tussen de projectorganisatie en de stakeholders in de projectomgeving. Deze omgeving wordt gevormd door alle partijen die een belang hebben bij het project, zoals omwonenden.

De Omgevingsmanager anticipeert op deze omgeving. Hij communiceert met het technisch management over de eisen van en de afspraken met deze stakeholders. Het omgevingsmanagement werkt daarom intensief samen met het technisch management. De Omgevingsmanager is verantwoordelijk voor de volgende werkprocessen:

  • stakeholdermanagement
  • verkeersmanagement
  • communicatie
  • conditionering (op het gebied van vergunningen, juridisch en planologisch)

Welke organisaties werken met IPM?

In 2006 voerde Rijkswaterstaat het IPM-model in. In eerste instantie alleen voor de realisatiefase, maar sinds 2008 al vanaf de planstudiefase. Later volgden organisaties als ProRail en de Rijksgebouwdienst. Recentelijk zijn ook de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Gelderland en verschillende gemeenten gestart met deze vorm van projectmanagement, waaronder Amsterdam.

Functie-eisen IPM-rollen

Projectmanager

  • Opleiding op HBO- of WO-niveau in de technische richting van het project, zoals Civiele techniek, Werktuigbouwkunde, Bouwkunde of Elektrotechniek, of (Technische) Bedrijfskunde.
  • Ervaring met (grote) infrastructurele projecten.

Manager Projectbeheersing

  • Opleiding op HBO- of WO-niveau in de technische richting van het project, zoals Civiele Techniek, Werktuigbouwkunde, Bouwkunde of Elektrotechniek, Bedrijfseconomie of (Technische) Bedrijfskunde.
  • Ervaring met financiële projectbeheersing, doorgegroeid naar algehele projectbeheersing binnen (grote) infrastructurele projecten.

Technisch Manager

  • Opleiding op HBO- of WO-niveau in de technische richting van het project, zoals Civiele Techniek, Werktuigbouwkunde, Bouwkunde of Elektrotechniek.
  • Inhoudelijke ervaring met (grote) infrastructurele projecten. Hier kunnen verschillende specialismen van toepassing zijn, zoals wegenbouw, kunstwerken, tunnels of vaarwegen.

Contractmanager

  • Opleiding op HBO- of WO-niveau in de technische richting van het project, zoals Civiele Techniek, Werktuigbouwkunde, Bouwkunde of Elektrotechniek; een juridische opleiding of (Technische) Bedrijfskunde.
  • Ervaring met (grote) infrastructurele contracten.

Omgevingsmanager

  • Opleiding op HBO- of WO-niveau in de technische richting van het project, zoals Civiele Techniek, Werktuigbouwkunde, Bouwkunde of aanverwant, of (Technische) Bedrijfskunde.
  • Ervaring vanuit de communicatie of conditionering binnen (grote) infrastructurele projecten met een doorgroei richting het volledige omgevingsmanagement.

Competenties

Projectmanager

  • samenbindend
  • coach
  • bestuurssensitief

Manager Projectbeheersing

  • sterk in redeneren
  • analytisch
  • projectinzicht/-overzicht

Technisch Manager

  • analytisch
  • oplossingsgericht
  • creatief

Contractmanager

  • stressbestendig
  • onderhandelingsvaardig

Omgevingsmanager

  • politieke antenne
  • mondeling en schriftelijk communicatief
  • inlevingsvermogen

Afkortingen

SESystems engineering
VTWVerzoek tot wijziging
VTAVoorstellen tot aanpassing
AWRAfwijkingsrapport
SCBSysteemgerichte contractbeheersing
UAV-GCUniforme administratieve voorwaarden geïntegreerde contracten
PCprestatiecontract
IGOIntegraal groot onderhoud
IVOVIntegraal variabel onderhoud vaarwegen
IVOWIntegraal variabel onderhoud wegen
T-rapportageTermijn rapportage

Vacatures Integraal Projectmanagement (IPM)

Wij hebben een ruim aanbod aan Integraal Projectmanagement vacatures bij diverse opdrachtgevers in heel Nederland.

Specialismen van ViS Detachering

ViS Detachering is gespecialiseerd in Bouwkunde en Civiele Techniek. Naast Integraal Projectmanagement bemiddelen wij ook voor: Adviseur WABO, BeheerderCalculator en Kostendeskundige, Directievoerder, Toezichthouder en Toetscoördinator, Groene Buitenruimte, Ontwerper Civiele Techniek, Systems Engineering en Tenders.

Vrijblijvend met ons in gesprek gaan?

open sollicitatie

» Bekijk alle integraal projectmanagement (IPM) vacatures