kennissessie omgevingswet en wkb

Op 19 maart was het dan eindelijk zover! De eerste Kennissessie van 2024 met als onderwerp de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Twee actuele onderwerpen waarin wij ons graag nog verder willen verdiepen samen met onze professionals!

Het animo voor de Kennissessie was groot, en daar worden wij alleen maar heel erg blij van! De aanmeldingen stroomden binnen en terwijl afgelopen dinsdag op de tweede verdieping het kantoor werd klaargestoomd voor het diner en de presentatie, stonden de eerste ViSsers al om 13:00 uur op de stoep om gebruik te maken van de ViS-flexwerkplekken op de eerste verdieping.

Het was ons een groot genoegen om de ViSsers te verwelkomen bij ons op kantoor in Reeuwijk. Na het ontvangst was het tijd voor het diner, gevolgd door de presentatie van Tjerk Webbers. Hij is de oprichter van WEB (Webbers Engineering & Building), een bedrijf dat theorie koppelt aan werkbare structuren voor organisaties en projecten.

Per 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en Wkb van kracht. Deze wetten brengen veel mogelijkheden, kansen en discussies met zich mee. Tjerk bekeek samen met ons de ins en outs van de wetten, inclusief onze raakvlakken met de wetgeving.

Tjerk neemt ons als eerste mee in de wereld van de Omgevingswet. Deze wet heeft als doel om veel verschillende regelgeving eenvoudiger te maken. Tjerk vertelt: “In Nederland hebben we veel wetten en regels over de fysieke leefomgeving. Per 1 januari 2024 zijn deze gebundeld in de Omgevingswet.”

Hij vervolgt zijn verhaal: “De Omgevingswet dient het omgevingsrecht inzichtelijker te maken en het laat de leefomgeving centraal staan. Daarnaast biedt de wet ruimte voor lokaal maatwerk, evenals kansen om tot een snellere besluitvorming te komen. Op dit moment hebben 60 à 70 gemeenten, van de ongeveer 340, deze wet redelijk op orde.” Er is dus nog veel werk te doen bij de meeste organisaties.

Met de ingang van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is ook het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) inwerking getreden. Tjerk vertelt: “Het Bbl is de opvolger van het Bouwbesluit 2012 en is één van de vier AMvB’s die uitvoering geven aan de Omgevingswet. Daarnaast bevat het Bbl regels vanuit andere besluiten, waaronder bijvoorbeeld het Besluit energieprestatie gebouwen en het Besluit omgevingsrecht.”

Voor het uitvoeren van de Omgevingswet hebben overheidsinstanties zes kerninstrumenten tot hun beschikking:

1. Omgevingsvisie: het strategische plan gericht op de leefomgeving.
2. Programma: de maatregelen ten behoeve van het beschermen, beheren, gebruiken en ontwikkelen van de leefomgeving.
3. Decentrale regels: het gemeentelijk omgevingsplan, provinciale omgevingsverordening en waterschapsverordening.
4. Algemene rijksregels: de regels om het stelsel van de Omgevingswet te laten werken.
5. Omgevingsvergunningen: voor de toestemming om activiteiten in de fysieke leefomgeving uit te voeren.
6. Projectbesluit: de uniforme procedure voor het nemen van besluiten over projecten van het Rijk, provincies of waterschappen.

De Omgevingswet biedt meer ruimte voor participatie, dit zou ervoor kunnen zorgen dat plannen die eerst geen doorgang konden vinden, dit nu wel kunnen. Tjerk benadrukt hierbij dat dit voor burgers een lastige opgave zal zijn zonder kennis van de materie.

Na een korte pauze behandelt Tjerk het onderwerp ‘Wkb’, oftewel ‘Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen’. Deze wet heeft als doel de bouwkwaliteit te verbeteren. In de praktijk houdt dit in dat bouwplannen op de bouwplaats tijdens het bouwproces worden getoetst, uitgevoerd door onafhankelijke kwaliteitsborgers. Hoewel de Wkb gerelateerd is aan de Omgevingswet, maakt het er geen deel van uit. Tjerk belicht de vijf belangrijkste redenen voor het invoeren van de Wkb, namelijk:

1. De toenemende complexiteit van bouwprojecten.
2. Een onduidelijke verdeling van verantwoordelijkheden.
3. Een onevenwichtige relatie tussen consument en bouwer.
4. Een positieve stimulans voor de bouwer om kwaliteit te leveren.
5. Het systeem moet marktconform zijn.

De implementatie van de Wkb beoogt de positie van de klant te versterken, biedt incentives voor bouwers, leidt tot een hogere bouwkwaliteit en reduceert de faalkosten. Tjerk licht toe: “Het kwaliteitsborgingsproces wordt ingedeeld in drie gevolgklassen: 1, 2, en 3. Gevolgklasse 1, die de laagste risicoklasse vertegenwoordigt en onder meer eengezinswoningen omvat, is per 1 januari 2024 van kracht geworden. Afhankelijk van de ervaringen met deze klasse zullen gevolgklasse 2 en 3 volgen.”

Tjerk gaat verder met een uitleg over de rol van instrumentaanbieders en kwaliteitsborgers in dit proces. Momenteel zijn er zes instrumentaanbieders en twaalf kwaliteitsborgers actief. Dit leidt tot de vraag: hoe bepalen we welke instrumenten en borgers geschikt zijn voor specifieke projecten?

Het afronden van het Wkb-proces kenmerkt zich door een risicogestuurde benadering in plaats van volledige voorafgaande goedkeuring. Dit vereist het opstellen van een risicoplan om zo de kwaliteitsborging efficiënter te organiseren. Bovendien kan het noodzakelijk zijn om een omgevingsvergunning aan te vragen voor een omgevingsplanactiviteit. Dit omvat de ruimtelijke bouwregels, waaronder toetsing op welstand, geluidsnormen, en bodemverontreiniging.

Tjerk zijn presentatie gaf stof tot gesprek! Wij blikken met veel plezier terug op een interactieve een leerzame avond!